Taxus bonsai ontwikkelen

Ik vind taxus een van de beste soorten voor bonsai in mijn klimaat. De grootste uitdaging is het om ze van de volle grond in een pot te krijgen. Deze overgang kan 2-4 jaar duren voordat je een boom verder kan bewerken. En elke poging om eerder aan het werk te gaan leidt in mijn ervaring tot het sterven van de taxus. Dus als je een taxus uitgraaft, reken op een lange herstelperiode. In een andere post zal ik ingaan op hoe ik taxus uitgraaf en behandel.

Achtergrond van deze Taxus

De taxus pre-bonsai in deze post komt oorspronkelijk uit een tuin. In de zomer van 2018 kwam ik langs een container met een berg struiken erin. Het was duidelijk: Iemand was de tuin aan het uitruimen. Bewapend met een vraag, snoeischaar en een auto ben ik terug gegaan om thuis te komen met een taxus en een jeneverbes. Beide waren duidelijk ongelukkig: Naast dat de bomen al enige dagen in de container hadden mogen doorbrengen, waren ze uit de tuin gehaald omdat ze niet gezond waren! In ieder geval, de planten gingen in een pot met puimsteen en werden buiten gieten met rust gelaten. Als takken afstierven heb ik ze weggehaald, maar voor de rest niets dan water geven en af en toe een sproeibeurt.

Hier en daar begonnen aan de basis van oude zwakke takken zijscheuten te ontstaan. In 2019 zijn zo een aantal nieuwe zijtakken ontstaan, wat me reden gaf te denk dat deze boom het ging halen. In de winter 2019-2020 heb ik alle oude takken weggehaald, en de hoofdstammen gereduceerd om variatie in hoogte aan te brengen.

Het voorjaar 2020 kwam en de taxus deed alsof deze nooit in de grond gestaan had, of zwak was geweest. In juli was de voorheen zwakke boom omgetoverd in het toonbeeld van een gezonde boom, als een wolk jong groen. De boom was weer gezond, en de wortels hersteld.

Taxus bonsai takken voorbereiden voor bedraden

Ik ben iemand met weinig geduld als het om mijn bomen gaat. Dus in plaats van verstandig te zijn, en een jaar langer te wachten besloot ik einde juli om de boom de eerste vormgeving te geven. Mid-zomer is voor taxus een goede tijd om dit te doen, mits er geen grote takken gebogen moeten worden. In juli en augustus komt er nog een nazomer groeigolf voor Taxus en de boom kan daardoor vrijwel onmiddellijk reageren op het werk wat gedaan is. Jonge groene takken van dat jaar zijn nog niet verhout en nu bedraden betekent dat ze in het voorjaar al op hun plek blijven zitten, waar dit met afgeharde takken al snel 2 jaar kan duren.

Stappenplan voor het bewerken taxus bonsai:

Verwijder alle dubbele takken.

Op elke plek aan de stam wil ik maar een tak hebben zitten. Dus als er meerdere takken op dezelfde plek ontspringen verwijder ik alle op een na. Hierbij selecteer je de juiste takken: Laag aan de stam wil je dikkere takken dan hoog aan de stam. Dus onderin behoud ik de oudere takken, en bovenin de jonge groene.

Dun taken uit naar splitsingen van 2.

Welke vertakking moet maximaal 2 takken opleveren. Als er meer dan een zijtak aan een hoofdtak zit, verwijder dan alle op een na. Zo krijg je mooie verdubbelende takken, wat gekke dikke plekken tegen gaat, en het bedraden makkelijker maakt. Bij het uitdunnen kijk naar de lengte van de tak die nodig is om een boomprofiel op de bouwen: Bovenin kort, onderin langer. Als vuistregel wil je een tak duidelijk laten verjongen, dus haal ik de dikkere weg, en bouw verder met de dunne takken (mits de tak lang genoeg blijft!). In tegenstelling tot andere coniferen maakt Taxus enorm makkelijk knoppen op oude takken dus je hoeft je geen zorgen te maken geen loof in de kroon te hebben. Dat komt vanzelf terug.

Verwijder naalden aan de binnenkant.

Voor het bedraden en vormen hebben de takken het beste alleen naalden aan het uiteinde van de tak. Dus tijdens de ontwikkeling van taxus pluk je alle oude naalden weg, tot er per tak-uiteinde nog maar 10-16 naalden van vorige jaar over zijn. Vervolgens snoei je de groei van dit jaar terug tot er ongeveer evenveel naalden over blijven. Omdat deze boom eigenlijk geen oude naalden over had, heb ik gewoon 20-30 naalden laten zitten. Let wel, het resultaat is een zeer zielig ogende, kale boom. Dit moet je alleen doen bij bomen die gezond zijn.  

Bewerk eventueel doodhout.

De boom wordt als het goed is nooit meer zo toegankelijk als nu. Weinig naalden, weinig takken. Dus goede toegang tot de stam. Dus een optimale tijd om ook wat werk te doen aan eventueel doodhout. Tevens krijgt het hout en de randen van de bast zo optimaal de kans om natuurlijk te verweren terwijl de rest van de boom gevormd wordt. Ik heb gemerkt dat het meerdere jaren duurt voordat zelfgemaakt doodhout begint de kleine scheurtjes en het karakter te krijgen welk bij echt oude bomen hoort. Bij het maken van nieuwe shari doe ik dit wel omzichtig. Ik wil niet dat de boom stukken laat afsterven!

Bedraad de takken. Alle takken.

De eerste bedrading zet de basis voor de toekomstige boom. Daarmee is het belangrijk om elke tak op de juiste plek te zetten. Als je oude bomen ziet, en daarnaast een foto van de eerste vorming, valt het op dat de dunne takjes van 15 jaar eerder, nu hoofdtakken zijn die het karakter van de boom bepalen.

In het geval van de taxus in deze post waren niet overall takken voorhanden welke ik op lange termijn wil behouden. Nu dat de boom weer open is, ga ik ervan uit dat er nog wat nieuwe takken komen, waar ik in de toekomst mee verder kan, en dan de stugge stompen wegneem. Positioneer de takken zodat ze een regelmatig patroon langs de stam en ten opzichte van elkaar vormen. Zijtakken plaats ik als waaiers in een vlak, zodat ze aan de ene kant optimaal licht vangen, en daarnaar een basis bieden voor toekomstige pads. Wacht tot de nieuwe knoppen tevoorschijn komen.

Wacht op de knoppen

Als dit werk in de juiste periode gedaan wordt, voor mij is dit in het midden tot laat in de zomer, juli en augustus, kan een taxus zeer snel reageren en een groot aantal knoppen kan ontstaan voor het najaar. Bij goede gezondheid zal de boom nog uitlopen op deze knoppen voor de winter begint.