Wat is een bonsai?

Veldiep van Harry

Om te kunnen beginnen met het kweken van bonsai is het belangrijk goed te begrijpen wat een bonsai eigenlijk is. Daar is vaak wat verwarring over bij mensen die recentelijk begonnen zijn met bonsai.

Bonsai zijn kleine bomen in een ondiepe schaal

Het korte eenvoudige antwoord is iets in de vorm van: Bonsai is een Japans begrip wat vertaald neer komt op “Een kleine boom in een ondiepe schaal”.  En hoewel dit in principe een valide vertaling is, doet het teniet aan de betekenis van het woord. Zoals iedereen die een tweede taal geleerd heeft beseft: Vertalen is meer dan het ene word naar het andere word omzetten. Vaak hebben begrippen een diepere betekenis dan de exacte vertaling van het word zelf.

Bonsai zijn kleine BOMEN in een ondiepe schaal

Laten we proberen de vertaling wat aan te scherpen, door de nadruk te leggen op een specifiek deel van de vertaling. “Een kleine BOOM in een ondiepe schaal”. Zie je wat ik nu gedaan heb? Hierdoor wordt het meteen duidelijk: Het gaat hier om het woord boom. Belangrijk om discussies te voorkomen: Het gaat om boom, en niet boomsoort.

Dus, bij bonsai werken we aan kleine bomen. Of beter gezegd: planten die er uit zien als kleine bomen.  Op zich maakt het niet zo veel uit welke plantensoort je gebruikt, zolang het doel bereikt wordt: Een plant opbouwen op een manier zodat deze overkomt als een  boom, in het klein. Normaal gesproken staan deze bonsai in een ondiepe schaal (Hoewel er ook mensen zijn die specifieke bijzondere vormen van vormsnoei in de tuin onder de bonsai scharen).

Bonsai zijn kleine BOMEN die er uit zien als een grote boom

Het doel is om een klein boompje te maken die alle tekenen vertoond van een grote boom: Sterke wortelaanzet, met wortels die vloeiend overgaan in de grond, in een schaal. Een stevige stam. Takken met fijne vertwijging en bladeren. Alles perfect in balans zodat als je een foto zou nemen, je zou kunnen denken dat het een foto is van een volwassen grote boom ergens in het landschap.

Bonsai zijn kleine BOMEN die er uit zien als oude volwassen bomen

Mooie dode takken aan de kleine jeneverbes

Om een stap verder te gaan: Bij bonsai proberen we het beeld wat te overdrijven, zodat de boom er uit ziet als een eeuwenoude boom, welke de test des tijds heeft doorstaan. De boom heeft een mooi ontwikkelde bast tot op de twijgen. Takken hangen door. Alle wortels, takken en de stam hebben een zeker mate van tapsheid. En op geen enkele plek is het overduidelijk dat de boom onder invloed van de mensenhand gemaakt is.

Bonsai opkweken kost tijd

Dit betekent dat er geen andere manier is om bonsai te kweken dan tijd te nemen. Alleen met tijd krijgt de boom de uitstraling van leeftijd, stabiliteit en natuurlijkheid. De eerste Jaren dat we aan een boom werken blijven er allerlei sporen over. Grote taken worden verwijderd. Er zit draad in, de wortels worden gesnoeid. Dit vergroeit in de loop der tijd wel. Maar die tijd is wel nodig. Verkijk je dus niet op de demonstraties & videos online: De eerste vorming van een boom uit een struik is weliswaar indrukwekkend. Maar dat maakt het nog geen bonsai. Pas door het continue bijhouden en verfijnen van de boom zal de boom overgaan tot een boom die het officiële label bonsai waardig is. Dit zie je bij sommige Japanse kwekerijen ook duidelijk: Daar staan bomen waar de grootvader mee begonnen is. En de kleinzoon die de boom alweer 10 jaar verzorgt, vindt dan dat de boom nog niet rijp is om als bonsai zijn entrée te maken op een grote show. Dan heb je het over kwaliteitsbonsai.

Leave a Reply