Home » sidebar, zaaien

Zaden laten kiemen

Als je bonsai uit zaad wilt opkweken zal je, nadat je de zaden gekocht of verzameld hebt, de zaden moeten laten kiemen. En hoewel dit buiten in de natuur bijna vanzelfsprekend lijkt te gebeuren, blijkt het soms toch lastig om voor elkaar te krijgen in een kweekbakje thuis.

Kiemand zaad

Kiemand zaad

Rust doorbreken

Zaden zijn eigenlijk hele slimme pakketjes met een boel voedingsstoffen en een heel klein kiemplantje, verpakt in een stevige beschermende schil. En hoewel sommige soorten slechts enkele uren (bv sommige wilgen) tot jaren (esdooorns) kiemkrachtig zijn, zijn sommige boomsoorten in staat zaden te produceren die decennia kiemkrachtig blijven (Zoals de jeneverbes). Om dit gelijk te maken zijn de zadn in een diepe rust. Ze zijn heel droog en verbruiken vrijwel geen energie. Om een zaadje te laten kiemen moet je deze ruststand doorbreken.

Stratificeren

Veel zaden zijn beschermd tegen het kiemen in de verkeerde tijd van het jaar. Als zaden meteen zouden kiemen na het afrijpen, dan zouden veel zaailingen in de late herfst nog te jong zijn om te winter te overleven. Daarom hebben zaden vaak een temperatuursafhankelijke klok ingebouwd: Pas na het blootstellen gedurende een bepaalde tijd aan lagere temperaturen, zal het zaad kunnen kiemen. Aangezien veel zaden van de plant geoogst worden, zal je gekochte en verzamelde zaden eerst aan een koudeperiode moeten blootstellen. Dit noemen we stratificeren.

Stratificeren wordt gedaan door de zaden voor te bereiden, bij voorbeeld door ze 24 uur in water te laten weken, en daarna in vochtig substraat te leggen. Dat substraat kan van alles zijn. Van grof zand tot –een persoonlijke favoriet- spaghnum mos. Dit doe je in een zakje of bakje welke waterverdamping beperkt maar lucht uitwisseling toelaat (bv een ziplock zakje welke niet helemaal dicht is) en leg je in de koelkast. Afhankelijk van de soort kan dat voor een week of twee tot vele maanden zijn. Daarna plant je de zaden uit bij kamertemperatuur om de kieming in te leiden. Gedurende de koude periode kunnen zaden beginnen te kiemen. Dat is een teken om de zaden uit te gaan planten. Wees wel voorzichtig: Het wortelje is erg kwetsbaar. De rest van de zaden kan normaal gesproken ook uitgeplant worden.

Scarificeren

Niet alle plantensoorten hebben zaden die meteen in het volgende seizoen kunnen kiemen. Jeneverbessen bijvoorbeeld hebben wel jaren nodig om te kiemen. Dit komt door de schil. Deze is waterdicht. Daardoor zal het kiemplantje niet ‘wakker’ worden. Pas als de zaadhuid zover is verzwakt dat er water doorheen komt, zal het zaad kunnen gaan kiemen. Omdat we meestal geen jaren willen wachten op het kiemen, moeten we de zaden helpen, door een proces wat scarificeren wordt genoemd. Er zijn eigenlijk 3 hoofdmethoden voor: Bij sommige soorten kan je de zaden een of meermaals overgieten met water van rond de 80 graden. Na het overgieten laat je de zaden in het water staan en wacht een halve tot hele dag. Zaden die dan opgezwollen zijn hebben water opgenomen. De rest van de zaden kan je nogmaals behandelen. Veel zaden hebben daarna nog een stratificering nodig. Een andere manier is om met een vijltje of mesje een stukje van de zaadhuis kapot te maken. De derde manier is meer voor professionele kwekers: Die leggen de zaden enkele uren in een zuur, waardoor de huid dunner wordt.

Leave a reply

Add your comment below, or trackback from your own site. You can also Comments Feed via RSS.

Be nice. Keep it clean. Stay on topic. No spam.

Categories