Functie van substraat

Zoals alles wat je doet bij Bonsai, ga je ook bij het substraat uit van de functie. Je kan de functie van substraat opsplitsen in de volgende elementen:

Modern open substraat
Modern open substraat
  • Stabiliteit Het substraat geeft de wortels steun. Hoewel normaal gesproken bonsai aan de pot worden vastgezet, levert het substraat extra stevigheid en stabiliteit aan de plant.
  • Vocht Om te overleven hebben bonsai water nodig, welke primair via de wortels wordt opgenomen. Een goed substraat heeft dus de mogelijkheid om water vast te houden zodat de boom hieruit vocht op kan nemen.
  • Voedingsstoffen Planten in groei nemen met het water voedingsstoffen op. Macronutrienten (NPK) zoals stikstof (N), fosfor (P) en kalium (K) maar ook zaken zoals ijzer, magnesium en calcium. Een substraat welke in staat is voedingsstoffen te binden is nuttig.

Daarbij zijn er een aantal eigenschappen van belang, om ervoor te zorgen dat je boom niet in de problemen komt bij aanhoudende regen:

  • Goed doorlatend Bijna geen enkele plant vind het prettig om continue kletsnatte wortels te hebben. Dus na een regenbui (Of aanhoudende regen!) moet de kluit het water snel door laten lopen. Dit zorgt ervoor dat de wortels weliswaar vochtig blijven, maar niet met water verzadigd blijven.
  • Sneldrogend Dit hangt samen met het vorige punt. Hoe langer een kluit nat blijft, des te groter is het risico dat wortels ‘verdrinken’ en afsterven. Door een substraat te gebruiken wat makkelijk droogt, vermindert het risico op rottende wortels.
  • Luchtig Wortels hebben zuurstof nodig om te functioneren. Als je bonsai houdt, zitten de actieve delen van de wortels allemaal in een heel klein volume grond. Daarom worden extra hoge eisen gesteld aan de hoeveelheid lucht in de grond.
  • mycorrhiza vriendelijk Zeer veel planten hebben een samenwerking met bodemschimmels, mycorrhiza genoemd. Dit helpt de plant bij het opnemen van voedingsstoffen. Om de aanwezigheid van bodemschimmels te helpen, is het handig om wat organisch materiaal in het mengsel te hebben. Echter, dit moet voldoen aan bovengenoemde eigenschappen met betrekking tot doorlatendheid en luchtigheid. Meestal worden kokosvezels of boomschorssnippers gebruikt.
  • Makkelijk opwarmen Wortels hebben moeite met groeien in een koude kluit. Een kluit die in het voorjaar makkelijk opwarmt, helpt de gezondheid van de bomen. Nadeel is dat in de zomer de kluit makkelijk (te) warm wordt..
  • Juiste zuurgraad Elke plant heeft een oorsprongsgebied. Planten die uit de ondergroei van bossen komen, zijn vaak gewend aan een standplaats die iets zuur is. Terwijl andere bomen vooral in basische gronden beter groeien. De zuurgraad beinvloed de manier waarop verschillende voedingsstoffen opgenomen kunnen worden. Daarom kunnen niet alle planten op exact dezelfde grond optimaal groeien.

Samenvattend: Een goed substraat laat water makkelijk weglopen, blijft voldoende lang vochtig, maar niet kletsnat en is in staat om voedingstoffen vast te houden. Door een combinatie van een open structuur met de aanwezigheid van organisch materiaal onstaat een substraat waarin mycorrhiza gedijen, de wortels makkelijk opwarmen en goed groeien. Als je substraat voldoet aan deze eisen, kan je eigenlijk niet te vaak of te veel water geven: Al het water wat overvloedig is, loopt weg. Dit heeft als bijkomend voordeel dat meststoffen niet ophopen in de grond: Het teveel wordt bij elke waterbeurt doorgespoeld.

Hou in de gaten: Er is geen algemeen perfect substraat recept te definieren. Per locatie en boomsoort zal het substraat wijzigen. Sommige bomen hebben graag een droge kluit (Dennen, taxus), terwijl andere planten de voorkeur hebben voor een constant vochtige wortelkluit (Watercypresse).

One Comment on “Functie van substraat”

  1. Goed artikel, geeft de kern goed weer.

    Grondmix aanpassen aan omstandigheden, klimaat standplaats e.d.

    Thumb up 🙂

Leave a Reply